Ana Sayfa
Orman Genel Müdürlüğü
Arama:
Arama Yap
 

A-ARAZİ VE ARSA SATIŞ İŞLEMLERİ

Mülkiyeti Genel Müdürlüğümüze ait olup, ihtiyaç fazlası olmasından dolayı kullanılmayan, kullanımında yarar görülmeyen yada kullanılması idaremize bir takım külfetler getiren atıl durumdaki taşınmazlar 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun ilgili maddelerine göre satılarak veya kiralanarak değerlendirilmektedir.

Satış Usulünün Tesbiti:

Devlet malı niteliğinde bulunan Genel Müdürlüğümüze ait taşınmazların satışına ilişkin iş ve işlemler; 2886 sayılı Devlet İhale Kanununda belirtilen usul ve esaslara uygun bir şekilde yürütülmektedir.

Kanunun 35, 36, 37, 45 ve 71. Maddelerinde; Bu kanuna tabi taşınmaz satış işlemlerinde uygulanacak ihale usulleri ve bu ihalelerin yapılış şekilleri gösterilmektedir.

Satış usullerinden Kapalı Teklif Usulünün uygulama şekli Kanununun 37. ve 43. Maddelerinde, Açık Teklif Usulü ile yapılacak satışlara ilişkin hüküm ve esaslar, Aynı Kanununun 45. ve 49. Maddelerinde gösterilmiştir.

Satış Öncesi  İşlemler :

Genel Müdürlüğümüzce kurulan komisyonlar bedel tahmininde bulunmadan önce mutlaka Belediye, Ticaret Odası, Sanayi Odası, Borsa, Milli Emlak gibi kuruluşlardan ve bilirkişilerden                           ( Emlakçılardan ) fiyat araştırması yapmalı, alacakları resmi belgelerle mahalli oluşmuş değerlerin tesbiti sağlandıktan sonra imar durumları da dikkate alınarak taşınmazların gerçek değerlerinin tahmin edilmesi gerekmektedir. Eğer İmar durumlarında satışı zorlaştıracak düzenleme, Tapu Sicil Kayıtlarında her hangi bir şerh var ise ilgili kuruluşlarla temasa geçilerek şerhlerin kaldırılması ve İmar Plan değişikliklerinin sağlanması ve bunun neticesinde satışa çıkarılmasında azami hassasiyetin gösterilmesi, idaremiz menfaatleri açısından çok önemlidir.

1. Öncelikle kullanılmayan, kullanımında yarar görülmeyen yada kullanılması idaremize bir takım külfetler getirecek atıl durumdaki ihtiyaç fazlası olan arazi ve arsalar Bölge Müdürlüklerince belirlenecektir.

2. İhtiyaç fazlası olarak belirlenen taşınmazların satılmasına ilişkin Bölge Müdürlüğü teklifine, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 9. Maddesindeki esaslara uygun olarak, Genel Müdürlüğümüzce görevlendirilen Bölge Müdür Yardımcısı Başkanlığında, Makine İkmal Şube Müdürü, İlgili İşletme Müdürü ve İnşaat Mühendisi veya Mimardan oluşacak bir komisyon marifetiyle varsa Belediye, Ticaret Odası, Sanayi Odası, Borsa, Milli Emlak gibi kuruluşlardan ve bilirkişilerden (Emlakçılardan ) fiyat araştırmasının yapılıp, mahalli oluşmuş değerlerin tesbiti sağlanmalıdır.

Gerekli Makam olurları alındıktan sonra ilgili İşletme Müdürlüğünce, şartname tanzim edilecek, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 17. ve 18. Maddelerine göre gerekli ilanlar yapılmalıdır.

İhale işlemi ile satılan taşınmazların; tahsilat, devir, teslim, tapu devri, kayıt silme gibi iş ve işlemleri ilgili Orman İşletme Müdürlüğünce tamamlanmalıdır.

Resmi Kuruluşlara Satış :

Mülkiyeti Genel Müdürlüğümüze ait taşınmazların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununu değiştiren 4650 sayılı Kanun Hükümlerine göre bedelde anlaşmak suretiyle yapılacaktır.

Mülkiyeti Genel Müdürlüğümüze ait taşınmazların diğer kamu kuruluşlarına 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununu değiştiren, 4650 sayılı yasanın 17. maddesi ile değişik 30. maddesine göre ne amaçla devredilebileceği yine Kamulaştırma Kanununu değiştiren, 4650 sayılı yasanın 1. maddesi ile değişik 3. maddesinde belirtilmekte olup, devir talebinde bulunan kamu kurum ve kuruluşunun talebinde yapılacak tesis veya hizmetin (kamu yararının) amacının tam olarak belirtilmesi, amacın yasaya uygun olması gerekmektedir.

Bununla birlikte talepte bulunan idare Kamulaştırma Kanununu değiştiren, 4650 sayılı yasanın 3. maddesi ile değişik 8. maddesinde belirtilen esaslara göre talep ettiği taşınmazın bedelini de bildirerek talepte bulunmalıdır.

Genel Müdürlüğümüzün ihtiyaç fazlası arsa ve arazilerinin bazı kamu kurum ve kuruluşlarına yasal çerçeveler içerisinde devir işlemleri yapılırken, bilançodaki kayıtlı değer ile devir değerleri arasında (-) farklılıklar oluşması sonucunda kurum zararı meydana geldiğinden, kurum zararı oluşmaması için ihtiyaç fazlası arsa ve arazilerin bazı kamu kurum ve kuruluşlarına devirlerinde, satış değerinin bilançoda kayıtlı değerlerin altında olmaması gerekmektedir.

Taşınmazın devri esnasında bedeli mukabili devredilen taşınmazın ne amaçla devredildiğine ilişkin Tapu Sicil Kütüğünün beyanlar hanesine şerh verilmesi unutulmamalıdır. Bu, taşınmazın devir amacı dışında kullanılmasına engel teşkil edecektir.

Talebin uygun görülmemesi ve talep edilen taşınmazın ihtiyaç fazlası olmaması halinde 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununu değiştiren, 4650 sayılı yasanın 17. maddesi ile değişik 30. maddesine göre gereği yapılmalıdır.

B - ARAZİ VE ARSA KİRAYA VERME İŞLEMLERİ

1. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 45. Maddesinde, “ Bu kanunun 1. maddesinde yazılı işlerden, tahmin ve keşif bedeli her yıl Genel Bütçe yasasında gösterilen tutarı geçmeyenler hakkında açık teklif yöntemi uygulanır.” hükmü,

2. 64. Maddesi  “ Kiraya verilecek taşınır ve taşınmaz malların kira süresi, bir aydan az on yıldan çok olmaz. Üç seneden fazla müddetle yapılacak kiraya verme işlemlerinde, önceden Maliye Bakanlığından izin alınması şarttır.”  Katma Bütçeli İdarelerde bu izin, İdarelerin bağlı bulundukları Bakanlıktan alınır. hükmü,

3. 76. Maddesi, “ Taşınır ve taşınmaz malların, satış ve kiralamalarında; Mahalli komisyonların ne miktarlara kadar ihaleye selahiyetli oldukları, her yıl Genel Bütçe Kanununda belirtilir.” hükmü bulunmaktadır.

a) Özel Şahıs veya Özel Kuruluşlara Kiraya verme:

Mülkiyeti Genel Müdürlüğümüze ait olan taşınmaz malların kiraya verilmesi gerektiğinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 45. ve 76. madde hükümleri uygulanacak olup;

1. Talep gelmesi veya İlgili Bölge Müdürlüğünce görülen lüzum dikkate alınarak;  kiraya verilecek taşınmaz mal ile ilgili detaylı bilgi toplanacak, mülkiyet belgesi, vaziyet planı ve krokisi ile muhammen bedel tesbiti yapılacak ve Bölge Müdürlüğü görüşü ile birlikte olur alınmak üzere gerekli bilgi ve belgeler Genel Müdürlüğümüze gönderilecektir.

2. Üç yıla kadar süre ile kiraya verme izni Genel Müdürlüğümüze ait olup, 3 yıldan 10 yıla kadar süre ile kiraya verme işleri için; 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 64. Maddesi gereğince Bakanlık Makamından izin alınacaktır.

3. İzin verilmesi halinde, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 7. Maddesi göz önünde tutularak, gerekli bilgi ve şartları kapsayan idari bir şartname tanzim edilecek, aynı Kanununun 17. Maddesinde belirtilen şekil, yer ve sürelerle ilan edilerek, İhale konusu isteklilere duyurulacaktır.

4. İhale işlemi tamamlandıktan sonra ilgili İşletme Müdürlüğünce kira akdi tanzim edilerek uygulamaya konulacaktır.

b) Resmi Kuruluşlara Kiraya Verme:

Resmi kuruluşlara kiraya verme işlemleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 71. Maddesine göre,  Resmi Kuruluşlar arasında Kıymet Takdiri yöntemi esas alınarak yürütülecek olup;

Talep gelmesi halinde, öncelikle ilgili Bölge Müdürlüğünce, ihtiyaç durumu ile mahalli rayiçler göz önünde tutularak değerlendirilecek, Bölge Müdürlüğünce talebin uygun görülmesi halinde, Konu, gerekli evraklarla, olumlu görüş ile birlikte Genel Müdürlüğümüze gönderilecek, Makamın olumlu görüşü halinde Olur alınarak İlgili Bölge Müdürlüğüne gönderilecektir.

Maliye Bakanlığı uygun görüşü, kiralayan İdare tarafından alınacaktır.

Karşılıklı uygun görüşlerden sonra; taraflar arasında teslim, muayene, tesellüm, süre ve tediye koşullarını kapsayan bir protokol tanzim edilerek, İta Amirlerince imza edildiği şekilde yürürlüğe konulacaktır.

c) 6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesi ve EK 8. maddesine göre yapılacak kiralama işlemleri:

Söz konusu kiralama işlemi izin irtifaktan dönerek Genel Müdürlüğümüz Sabit Kıymetlerine alınan tesislerin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun ilgili maddelerine göre ihale edilerek ve 5192 sayılı yasanın 1. maddesi ile değişik 6831 sayılı Orman Kanunun 17. maddesi ile aynı yasanın 4. maddesi ile değişik, 6831 sayılı Orman Kanunun Ek 8.maddesi gereği kiralama işlemi olup,  Orman Kanununun 17. Maddesi uyarınca tahsise konu yerlerden değildir.

Bu şekilde yapılacak olan İhale; Mevcut tesislerin Kiralanması ve İşletmecilik işi olup, şartname ve sözleşmelerin buna göre düzenlenmesi ile mevcut tesis alanının artırılması, ilave tesis yapılmasının mümkün bulunmadığının, ihaleye katılacaklar tarafından bilinmesinin sağlanması gerekmektedir.

6831 sayılı Orman Kanununun 93. maddesinin 4. fıkrası “ Müsadere olunan mahsuller satılarak bedeli Orman Genel Müdürlüğünce irad kaydolunur. Müsadere olunan tesisler ise Orman Genel Müdürlüğünce ihtiyaç görüldüğü takdirde ormancılık ve diğer kamu hizmetlerinde kullanılabilir. Aksi takdirde ilgili orman idaresince, yıkılmak suretiyle karar infaz olunur. İdarenin bu husustaki talebi halinde genel zabıta kuvvetleri idareye yardım etmekle mükelleftir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Sulh ceza mahkemelerince müsaderesine karar verilip derecattan geçerek kesinleşen ve tasarruf hakkı Orman Genel Müdürlüğüne geçen alanların 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 8 inci maddesi kapsamında üçüncü kişilere kiraya verilip verilmeyeceği hususunda Bakanlığımız, Araştırma Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığının 26.10.2004 günlü, 1403 - 4340 sayılı yazıları ile Danıştay 1. Dairesinden görüş istenmiş olup, Danıştay 1. Dairesinin 2004/645 esasında,  2005/86 sayılı kararında; “ …. üçüncü kişilerce Kanuna aykırı olarak yapılan ve orman sınırları içinde kalması nedeniyle mahkemelerce müsaderesine karar verilip kesinleşen ve tasarruf hakkı Orman Genel Müdürlüğüne geçen ya da Milli Parklar Kanununa aykırı olarak yapılan binaların, 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 8 inci maddesi uyarınca kiraya verilemeyeceği sonucuna varılarak dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 28.1.2005 gününde oybirliğiyle karar verildi.” denilmiştir.

6831 sayılı Orman Kanununa göre izin irtifaktan dönenerek Genel Müdürlüğümüz Sabit Kıymetlerine alınan tesisler ile Genel Müdürlüğümüzce inşa edilen tesislerin kiraya verilmesine ilişkin ihalede yine 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 45. ve 76. madde hükümleri uygulanacak olup; 5192 sayılı yasanın 1. maddesi ile değişik 6831 sayılı Orman Kanunun 17. maddesi ile aynı yasanın 4. maddesi ile değişik, 6831 sayılı Orman Kanunun Ek 8. maddesine göre kiraya verilebilmektedir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanununun; 51. maddesi g bendi uyarınca “kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif usulüyle ihalesi uygun görülmeyen, taşınmazların kiralama ihalesi pazarlıkla yapılabilir.” Hükmü bulunmaktadır.

Kira İşlemlerine ilişkin 300 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin X.İHALE USULÜ bölümünün, Pazarlık Usulü ile yapılacak kiralama işlemleri (7) bendi gereğince “ Önceden kiraya verilmiş taşınmazların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracısına,  (5) bendi gereğince “Kamu kurum ve kuruluşları tarafından kiralanması talep edilen taşınmazlar. (Protokol karşılığı kiralanması talep edilen yerler dahil)” Pazarlık Usulü ile kiraya verilebileceği” hükmü bulunmaktadır.

 

C -  ARAZİ VE ARSA TERKİN İŞLEMLERİ

3194 sayılı İmar Kanununun Kamuya ait gayrimenkuller başlıklı 11.maddesi; “ İmar planlarında; meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrımenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve Özel İdareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile  belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur.

Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılmaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh konulur.

Bu yerlerin kullanış şekli, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği taktirde, bu yerler devir alınan idareye belediye veya özel idarece aynı usulle iade edilir. Buna aykırı davranışı sabit olan ilgililer şahsen sorumludur. Bu terkinler hiçbir şekilde resim, harç ve vergiye tabi değildir.” hükmünü,

Aynı kanununun Arazi ve Arsa düzenlemesi başlıklı 18 maddesi; “ İmar hududu içinde bulunan binalı ve binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada ve parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re’sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

Belediyeler ve valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında << düzenleme ortaklık payı >> olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.

( 5006 sayılı yasanın  Madde 1. — 3.5.1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "otuzbeşini" ibaresi "kırkını" olarak ve aynı maddenin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz.

 

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ - Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı - E-posta: webbirimi